1. Dầu dừa Bến Tre bắt đầu từ một vùng đất của xứ dừa

Hành trình của Dự án Dừa không bắt đầu từ một sản phẩm.

Quá trình bắt đầu từ đất, từ những người nông dân trồng dừa, từ nghề làm dầu dừa và nhiều nghề khác được hình thành từ những gì vốn đã có ở địa phương.

Mỏ Cày Nam là một phần của xứ dừa Bến Tre, nơi cây dừa không chỉ là một loại cây trồng mà còn gắn với sinh kế và đời sống của người dân.

Đất được chăm sóc. Cây dừa cho trái. Người nông dân thu hái. Từ những gì vùng đất tạo ra, những đôi tay tiếp tục làm thành các sản phẩm phục vụ cuộc sống.

Với One4One, bắt đầu từ cây dừa cũng có nghĩa là bắt đầu từ chính những giá trị đã hiện diện trong cộng đồng. Không nhất thiết phải tạo ra một điều hoàn toàn mới, mà muốn tìm cách kết nối những gì đang có để chúng tiếp tục tạo ra giá trị.

2. Từ dầu dừa Bến Tre đến những sản phẩm bản địa

Từ cây dừa, nhiều giá trị khác nhau có thể được tạo ra.

Dầu dừa Bến Tre là một trong những sản phẩm tiêu biểu trong Dự án Dừa One4One. Nhưng phía sau một sản phẩm dầu dừa không chỉ là nguyên liệu và quá trình chế biến. Đó còn là câu chuyện về vùng đất nơi cây dừa được trồng, những người chăm sóc và thu hái, cũng như cách nguồn nguyên liệu ấy được đưa trở lại đời sống.

Bên cạnh dầu dừa nguyên chất, hệ sinh thái sản phẩm từ dừa còn có nước màu dừa, xà bông dừa handmade, son dưỡng dừa và nhiều sản phẩm thủ công từ đũa gỗ, gáo dừa.

Mỗi sản phẩm có cách sử dụng và vai trò riêng. Nước màu dừa là gia vị cho những món kho quen thuộc; xà bông dừa phục vụ nhu cầu tắm và rửa tay; son dưỡng dừa là một lựa chọn chăm sóc môi; còn các vật dụng từ gỗ, gáo dừa tiếp tục đưa nguyên liệu này vào sinh hoạt hằng ngày.

Với One4One, điều đáng quý không chỉ là có thêm nhiều sản phẩm từ cùng một nguyên liệu, mà là nhìn thấy những khả năng khác nhau để giá trị bản địa tiếp tục hiện diện trong đời sống.

3. Phát triển Dự án Dừa: Không chạy theo sản lượng, mà giữ lại giá trị

Điều One4One muốn giữ lại trong Dự án Dừa không chỉ nằm ở sản phẩm, mà còn ở cách sản xuất và phát triển dự án.

Thay vì đặt sản lượng làm mục tiêu duy nhất, mà hướng đến một cách làm phù hợp với năng lực của những người tham gia và nhu cầu thực tế. Làm được bao nhiêu thì làm bấy nhiêu; tiêu thụ được bao nhiêu thì tiếp tục làm bấy nhiêu.

Cách tiếp cận ấy đặt ra một câu hỏi lớn hơn về ý nghĩa của kinh tế:

Liệu một nền kinh tế có nhất thiết phải lớn lên bằng cách tạo ra ngày càng nhiều áp lực lên con người, thời gian và tự nhiên?

Theo One4One, kinh tế không chỉ là câu chuyện tạo ra nhiều sản phẩm hơn. Con người còn cần một đời sống đủ đầy và bình an - nơi công việc không lấy đi toàn bộ thời gian sống, nơi người làm nghề có thể tiếp tục gắn bó với công việc của mình, và nơi những giá trị địa phương không bị lãng quên chỉ vì một mô hình sản xuất lớn hơn.

Đó là cách One4One tìm kiếm một hình thái kinh tế khác: làm vừa đủ, giữ lại giá trị và để con người có thể sống cùng công việc của mình.

4. Nghề thủ công từ dừa cũng là một phần của văn hóa

Một sản phẩm thủ công không chỉ được tạo ra bằng nguyên liệu.

Nó cần thời gian, sự am hiểu và sự tỉ mỉ của người làm nghề. Mỗi sản phẩm là kết quả của quá trình thực hành, gìn giữ kỹ năng và tiếp tục đưa những giá trị quen thuộc của vùng đất vào đời sống.

Với One4One, nghề thủ công từ dừa không chỉ là một cách tạo ra sản phẩm để bán. Đó còn là cơ hội để những kỹ năng, kinh nghiệm và cách làm gắn với nguyên liệu địa phương tiếp tục được thực hành.

Từ dầu dừa, nước màu dừa đến xà bông dừa, son dưỡng dừa và các sản phẩm từ gỗ, gáo dừa, mỗi cách sử dụng nguyên liệu đều mở ra một khả năng khác để giá trị của cây dừa được tiếp nối.

One4One tin rằng giá trị của một sản phẩm không chỉ nằm ở công dụng cuối cùng, mà còn ở quá trình tạo ra nó: nguyên liệu đến từ đâu, ai tham gia làm ra sản phẩm và những kỹ năng nào được giữ lại trong quá trình ấy.

5. Hành trình Dự án Dừa One4One vẫn đang tiếp tục

Từ một vùng đất đã có những giá trị riêng, One4One lựa chọn kết nối và phát triển những gì đang hiện diện, thay vì chỉ nhìn vào việc tạo ra thêm một sản phẩm mới.

Đó là cách tụi mình tiếp tục vun đắp Dự án Dừa tại Mỏ Cày Nam, Bến Tre — hành trình hướng đến việc xây dựng thịnh vượng bản sắc từ trái dừa.

Ở đó, cây dừa không chỉ được nhìn như một nguồn nguyên liệu. Nó còn là điểm bắt đầu của sinh kế, nghề nghiệp, sản phẩm và những mối liên kết trong cộng đồng.

Từ dầu dừa Bến Tre đến những sản phẩm thủ công từ dừa, điều quan trọng không chỉ là có bao nhiêu sản phẩm được tạo ra, mà còn là những giá trị nào vẫn được giữ lại trong quá trình ấy.

Hành trình này vẫn đang tiếp tục từ một vùng đất, một cây dừa và những con người cùng lựa chọn tạo nên giá trị theo một cách khác.